Từ các phường nội đô đến những xã ngoại thành, từ hành chính công đến chuyển đổi số, từ phân cấp, phân quyền đến trách nhiệm giải trình, Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa yêu cầu của Trung ương về việc kiến tạo một mô hình quản trị hiện đại cho Thủ đô: Tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và gần dân hơn.
Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội
Hà Nội bước vào giai đoạn vận hành mô hình chính quyền đô thị hai cấp với yêu cầu đổi mới tư duy và phương thức quản trị mạnh mẽ hơn bao giờ hết. Cấp phường - đơn vị gần dân nhất - không còn chỉ thực thi mệnh lệnh hành chính mà phải chủ động quản trị, dự báo, phối hợp và phục vụ. Từ chỉ đạo quyết liệt của Trung ương đến chuyển động thực tế ở cơ sở, tinh thần "từ quản lý sang kiến tạo, phục vụ" đang lan tỏa, từng bước hình thành nền quản trị đô thị hiện đại, minh bạch và đặt người dân vào vị trí trung tâm.
Trong bối cảnh đó, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi sự điều chỉnh đồng bộ về thể chế, nhân sự, phương thức chỉ đạo, điều hành và cơ chế phối hợp giữa các cấp chính quyền. Hà Nội đang đối mặt những vấn đề về đô thị hóa nhanh, dân số đông, nhu cầu quản lý đa ngành, đa lĩnh vực ngày càng phức tạp càng khiến mô hình mới trở thành yêu cầu cấp bách: Đổi mới phong cách lãnh đạo, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và thực hiện cải cách hành chính quyết liệt hơn, để bộ máy chính quyền thực sự đủ năng lực đáp ứng những thách thức của một đô thị đặc biệt.
Phát biểu tại Đại hội Đại biểu Đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, Hà Nội phải kiến tạo một mô hình quản trị hoàn toàn mới, đủ năng lực điều phối, dẫn dắt, và giải quyết triệt để những vấn đề cấp bách, đồng thời mở ra một tầm nhìn phát triển lâu dài, bền vững... Hà Nội không thể chỉ điều chỉnh theo lối cũ mà phải kiến tạo một mô hình quản trị hoàn toàn mới: Từ quản lý sang kiến tạo; từ chồng chéo, rời rạc sang đồng bộ, tích hợp; từ ngắn hạn sang bền vững, với tầm vóc của một thủ đô hiện đại, vừa đủ sức giải quyết triệt để những vấn đề cấp bách, vừa mở ra tầm vóc phát triển mới; không chỉ duy trì trật tự mà còn tạo năng lực bứt phá; không chỉ quản lý hiện tại mà còn chủ động định hình tương lai.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025-2030 cũng xác định: Kiến tạo một mô hình quản trị hoàn toàn mới; hoàn thiện mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, với phương châm đột phá: Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ủy quyền với phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: "Cấp nào gần dân, sát dân thì giao cấp đó thực hiện; cấp nào làm tốt hơn thì giao cho cấp đó thực hiện", Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch Thường trực UBND TP Dương Đức Tuấn cho biết, mục tiêu của điều chỉnh phân cấp lần này không chỉ là chuyển việc, mà là chuyển tư duy từ quản lý sang kiến tạo và phục vụ, trao thực quyền đi đôi với trách nhiệm, hướng tới sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
Những yêu cầu mới ấy không chỉ đặt ra nhiệm vụ cho bộ máy chính quyền, mà còn mở ra một tiến trình đổi mới sâu rộng hơn trong toàn hệ thống chính trị của Thủ đô. Khi phân cấp đi đôi với trách nhiệm, khi quyền hạn gắn với năng lực và sự minh bạch, Hà Nội đang đứng trước cơ hội định hình một mô hình quản trị đô thị kiểu mẫu, đáp ứng cả yêu cầu trước mắt và lâu dài. Với những kết quả ban đầu đáng ghi nhận, Hà Nội sẽ tiếp tục chuyển hóa tinh thần "kiến tạo, phục vụ" ra sao để từng cấp chính quyền, từng cán bộ, mỗi cộng đồng dân cư trở thành chủ thể của quá trình đổi mới.